Kiel ne respondi al plendoj pri diskriminado en la Esperanto-movado

Kiam marĝenuloj plendas pri diskriminado, ĉu en la Esperanto-movado aŭ aliloke, la maniero kiel oni respondas al la plendo tre gravas. Iuj formoj de respondo nur plu doloras la plendanton, kiu evidente jam estas sufiĉe vundita pro la evento, kiu kaŭzis la plendon.

Alfronte de raporto pri diskriminado en la Esperanto-movado kontraŭ marĝenuloj, oni nepre:

1. Ne diru, ke “tio ne okazas en nia movado.” Farante tion, vi nomas la marĝenulon mensoganto, sed kial marĝenulo mensogus pri tio? Kia estus la profito? Ekzistas kruela kaj sufiĉe reakciema mito, ke iuj marĝenuloj serĉas ion por ofendi ilin. Tiu mito estas ne nur kruela sed ankaŭ absurda. Raporti diskriminadon estas ege maltrankvilige pro tio ke marĝenuloj, bedaŭrinde, jam alkutimis al nevalidigo, sarkasmo, kaj plua psika dolorado respondaj al raporto.

2. Ne citu la internan ideon, la Prag-Manifeston, aŭ alian Esperanto-literaturaĵon. Tiuj malvivaj abstraktaĵoj neniel tuŝas la viv-spertojn de marĝenuloj. Ili estas, maksimume, idealoj, kiuj evidente ankoraŭ ne realiĝis se ĉi tia plendo ĵus alvenis antaŭ vi.

3. Ne rimarku, ke vi konas alian anon de tiu marĝena grupo, kiu neniam plendis. Imagu, ke marĝenulino frapis vian kapon, vi diris “Ĉesu!” kaj ŝi respondis, “Sed mia amiko Joĉjo estas blanka, aliseksama, cisgenra, nehandikapa, maldika, riĉa viro, kaj li neniam plendas kiam mi faras tion!” Ĉu tio estus bona kialo plu frapadi vin?

4. Ne parolu pri “veraj Esperantistoj” kaj “malveraj Esperantistoj.” Tio ne nur estas logika misrezonaĵo, sed samkiel #2, ĝi estas tro abstrakta. Kiel la pureco de la atakinto ŝanĝas la sperton de la marĝenulo? Ĝi neniel tuŝas tiun sperton. Ĝi estas tute nerilata al la problemo.

5. Ne parolu pri libero de parolado. La disputo neniel temas pri rajtoj. Ankaŭ rajtoj estas malvivaj abstraktaĵoj; vi parolas al reala persono, kiu spertis realan doloron. Plue, la Esperanto-movado ne estas registaro, nek la marĝenulo argumentas, ke registaroj forĵetu liberon de parolado. Ĉiu movado havas la plenan liberon forigi aŭ korekti kiun ajn membron laŭplaĉe. Aldone, en la granda plimulto da landoj kun leĝoj, kiuj protektas liberan paroladon, malama parolado ne estas protektita, ĉar ĝi timigas marĝenulojn kaj, sekve, malplimultigas ilian liberon! Ĉu vi kredas, ke marĝenuloj povas libere paroli alfronte de timigado fare de reakciemuloj? Ĉu aktive aŭ pasive, vi faros elekton, ĉu malplifortigi la povon de potenculoj timigi marĝenulojn aŭ plifortigi tiun povon.

6. Ne diru, ke marĝenuloj pli facile konvinkus aliajn homojn se ili agus pli afable. Nu, bone pripensu tion dum momento. Vi parolas al senpotenculo, kiu koleras pro la malafableco de plipotenculoj. Potenculoj kutime plendas malpli ofte (kaj ofte neniam) pri tiu malafableco, ol la tiel nomata “malafabla respondo.” Kial malafableco nur gravas kiam ĝi venas el marĝenulo? Ĉu tio estas malfacila demando? Kiam vi klopodas “afabligi” marĝenulon, vi nur plifortigas hierarkiojn.

Kompreneble mi povas aldoni eĉ pliajn, sed tiuj sufiĉu por nun. Eble en la estonteco venos dua parto.

Esperanto Kansas City iras al la bestoĝardeno! — Paralela Universo 2016 (Esperanto)

Raye Chell Mahela

Nia loka grupo iris al la Kansas City Zoo por la Paralela Universo okazo!

Esperanto Kansas City:
https://www.facebook.com/groups/EsperantoKC/

Paralela Universo:
https://www.facebook.com/groups/691599730978382/

Kial viaj ludtradukoj ne havas supersignajn literojn?!

Raye Chell Mahela

A screenshot with

Se mi tradukas ludon, kaj ĝi ne uzas la “ĈĜĤĴŜŬ” literojn, ekzistas kialon:

A. La ludo ne emas esti tradukita.

Iu, mi ne havas la fontkodon por iu ludo. Iufoje, mi povas traduki ludon per HEX redaktilo.

hexeditor

Ofte, estas la plej simpla afero por nur traduki al la anglan ASCII literon; la ĈĜĤĴŜŬ literoj bezonas UNICODE.

B. Ne estus facila.

Multaj ludkonstruistoj verkis iliajn ludojn, sen funkcio por traduki. Ofte, la angla teksto estas en la programkodo mem, kaj ne en ekstera dosiero.

fujo

Ĉu mi povas elpreni la tekston? Se la ludo estas malfermitkoda – jes, mi povus. Sed tio estas plej granda afero ol simple ŝanĝi la tekston.

Kaj mi ne volas labori tiel, ĉar…

3. Mi preferus labori je novaj ludoj.

languages

Fakte, mi ankaŭ verkas novajn ludojn, kaj tiuj ludoj havas multajn lingvojn. Laŭ mi, mi preferus labori tiel, ol labori longe je la tradukado de aliaj ludoj.

Fojfoje necesas eliri la realon

Lastajare mi konsideris forlasi Esperanton (ne temus pri “kabeo,” ĉar mi neniam sufiĉe aktivis), kaj ĉiajn aliajn planlingvojn, pro tio, ke mi devas zorgi pri multe pli seriozaj aferoj. Nu, kompreneble, tio neniam okazis. Kvankam internacia helplingvo estas plej optimisme revo iom post iom realiĝanta, plej pesimisme fantazio nekredebla, tio tamen ne estas, per si mem, malbona. La realo ofte iĝas, ĉe marĝenuloj, tro kruela por ĉiam pensadi pri ĝi. Tiam oni bezonas dumtempan eliron, sciante ke oni ne restos tie tro longe kaj reiros al la realo laŭ eble plej frue. Verŝajne tial homoj havas la kapablon imagi nekredeblaĵojn.

Mi komprenas, ke por multaj homoj, Esperanto estas afero tre serioza kaj praktika. Mi ĝojas, ke ili trovas tian utilon en la lingvo. Tio evidente atestas al la diversaj uzoj de ĉi tiu lingvo. Tamen. por mi, Esperanto ne praktike helpas min, nur fantazie. Kaj tio estas bonega, ĉar mi ne povas ĉiam toleradi ĉion, kio okazas ĉirkaŭ mi. Ĉi-jare en Usono, tri aferoj iel iĝis la plej gravaj aferoj por normaluloj: mia rajto ekzisti, la rajto ekzisti de islamanoj, kaj la rajto ekzisti de malriĉaj enmigrantoj. Tute ne interesas min defendi mian ekziston. Prefere mi lernus Volapukon.

Mi komprenas, ke la rezultoj de ĉi tiu disputo materie tuŝegos min. Mi devas defendi min, samkiel ĉiu devas defendi sin. Sed sen fantazio, mi verŝajne ne “materie” ekzistus sufiĉe longe por plibonigi miajn cirkonstancojn.