Kuĉjo Fenikso faras videojn!

Raye Chell Mahela

Looking for some more Esperanto vlogs to watch?

During this and next month, Kurt Phoenix is posting weekly videos to the Áya Dan YouTube channel. Here are the first four videos.


 

Rej & Kuĉjo ĉe la parko por 4a julio (Áya Dan / Esperanto)


 

La Fundamento de Trovanta Mi Mem per Esperantujo (Malgracia Filmeto)


 

Vlogo pri poezio (Mi legis mian poemon)


 

Annabel Lee de Edgar A. Poe Tradukita kaj Legita en Esperanto


 

If you’re interested in creating content for the Áya Dan channel (in, or about, any conlang), please contact Rachel at Rachel@Moosader.com

Thanks!

Oni ne devas mensogi pri Esperanto por disvastigi ĝin.

Esperanto estas jam sufiĉe valora, ke oni ne devas kovri ĝiajn problemojn por varbi komencantojn, nek mensogi pri ĝiaj valoroj.

Ekzemple, en la pasinta jaro, mia koramikino aŭskultis mian ĉagrenon pri diversaj aferoj, kiuj okazas en la Esperanto-movado, de la evidenta naziismo de iu SAT-ano, al kiu ties bulteno propravole donis spacon, ĝis la daŭra gastado de la kongreso de Esperanto-USA en Norda Karolino, kie eĉ municipaj protektoj, kiuj certigus la rajtojn de transseksuloj, restas nevalidigitaj kaj nefarebligitaj de la ŝtato. En januaro ni decidis ke ni havu kaŝlingvon inter ni du, do mi ekkonstruis unun. Sed poste ŝi demandis, “Hej, Beka, kial ni ne simple lernu Esperanton? Vi jam scias tiun lingvon.” Do ŝi eklernas kaj mi helpas ŝin laŭeble plej bone.

Alia ekzemplo: amikino mia lastatempe demandis al mi, “Kion vi pensas pri Esperanto? Ĉu valoris la penon laŭ vi?” Mi respondis, “Nu, Esperantujo, la komunumo, havas la samajn difektojn ol la cetero de la mondo, kio verŝajne ne mirigas vin, sed bedaŭrinde estas sento en la movado, ke la problemoj de la cetera mondo neniel ekzistas tie, nek povas ekzisti. Tamen, ĉar ĉia homo estas en la movado, oni facile trovas homojn kun similaj interesoj kun kiuj oni povas praktiki la lingvon. Kaj la lingvo mem ja estas facile lernebla kaj tial eble precipe taŭga ponto al aliaj lingvoj por iu, kiu sentas sin nekapabla lerni lingvon, kiel mi sentis min antaŭ ol eklerni Esperanton. Krome, ĉu vi konas nian kunamikinon Anjo? Ŝin mi renkontis per Esperanto, kaj tiel mi venigis ŝin al nia babilejo, kie ni ĉiuj helpis ŝin tra tre malfacilaj okazoj. Hodiaŭ ŝi fartas multe pli bone, do laŭ mi jes, pro tio Esperanto valoris la penon.” Kaj mia amikino ne perdis la intereson.

Pri tio mi skribas nur por diri, ke oni ne devas esti nerealisma pri Esperanto, nek agrese varbema, por disvastigi la lingvon. Laŭ mi estas eĉ malutile mensogi, ĉar se oni mensogas, komencantoj rapide elreviĝos kaj perdos la intereson.

Esperantujo estu la avangardo de socia justeco anstataŭ lukti por adapti al la mondo.

Tonjo del Barrio prave skribis, ke Esperanto estas normala lingvo. Mi devas konfesi, ke la problemoj, kiujn mi vidas en Esperantujo, estas similaj al tiuj de la cetero de la mondo. Tamen, Esperantujo ne devas esti tia. Esperantistoj povus stari en la antaŭfronto de la luktoj por socia justeco. Esperanto povus esti elstara ekzemplo de kontraŭsubprema konduto. Kaj tio ne ŝajnas okazi.

Temas nek pri raŭmismo, nek finvenkismo, ĉar la sama interna ideo estas aplikebla al ambaŭ. Raŭmistoj nomas ĝin “kontakto sendiskriminacia” dum finvenkistoj parolas pri homa emancipo. Ĉiukaze la ideo estas, ke Esperantujo estu pli bona mondo ol la mondo ekster Esperantujo. La malsamo estas, ke finvenkistoj volas etendi tiun mondon al la tuto.

Bedaŭrinde, mi plej ofte preferas esti en aliaj soci-justecaj rondoj, ĉar laŭ mi tiuj multe pli bone praktikas konceptojn pri socia justeco kaj homa gefrateco. Tiuj aliaj movadoj ne nur estas aŭskultemaj kaj ricevemaj pri novaj ideoj, sed ili daŭre kreas kaj instruas ilin; ili gvidas la hodiaŭan soci-justecan mondon. Esperantujo tro rezistas novajn ideojn kaj donas ĉiam la saman informon; ĝi estas malnova kaj multasence konservema, kiel aliaj simile malnovaj grupoj. Por ke Esperantujo povu atingi kion ĝi celas, ne sufiĉus adapti al la mondo; ĝi devus esti pli bona.

Bonŝance, ĉu Esperantujo adaptos aŭ ne, malnovaj ideoj kutime postvivas en freŝaj movadoj kaj klopodoj. Oni vaste opinias ke Volapuko mortis, sed ĝia celo ankoraŭ vivas en pli bonaj formoj. Ankoraŭ neniu internacia lingvo plene venkis, eĉ ne la angla. Eble neniu lingvo venkos, sed la ideo daŭras kaj ne mortis.

Por multaj homoj la sveda, kvankam malpli facila, estas pli justa lingvo ol Esperanto, ĉar ĝi havas iusence oficialan kaj neofendan seksneŭtralan pronomon. Lastatempe tio iĝis vera ankaŭ pri la angla, kiam ununombra “they” finfine aldoniĝis al la Chicago-a Manlibro pri Stilo. Kial Esperantujo ne gvidas ĉi tiajn disputojn? Kial ĝi luktas por samrapidi?

Iuj dirus ke “ĝi” estas seksneŭtrala por neinfanoj kaj nebestoj, sed se tio verus, oni uzus ĝin. Se ĝi ne estus ofenda, oni ne vaste ofendiĝus pri ĝia uzo. Eĉ Zamenhof ne povis preskribi la kortuŝojn de aliaj, kaj certe ne povis priskribi la kortuŝojn de tiuj, kies spertojn li ne komprenis. Kompreneble neniu serĉas ofendiĝi. Sed ofte en ĉi tiaj disputoj mi vidas, ke Esperantistoj pensas, ke ni ja serĉas ofendiĝi. Kaj tia sinteno, kvankam sufiĉe ofta en la mondo, estas minimume konservema, maksimume reakciema. Ĝi neniel estas progresema aŭ justecema. Esperantistoj helpu ripari la problemojn de la mondo, ne imitu ilin.

Pri la elstara bildo: Mi ne povis trovi konvenan bildon, do ĝuu mian katon Viki.

People leaving conlangs

Raye Chell Mahela

The main reason I see people leave a community that is based around a specific conlang seems to always be because of other people.

Which, for auxlangs like Esperanto and Ido, is a little bit ironic? Maybe? Since they’re designed to bring people together. But politics (how words should be used, when words should be added, etc.) and the debate (or, more regularly, arguments) for/against really seem to drive people away.

With Esperanto, I see this most with trying to expand vocabulary to add more inclusive terms, people being against that, and the resulting vitriol driving away people – mostly women and LGBTQIA+ people. I have a contact in the Ido world who has made a lot of Ido content who now tells me that they’re leaving because of conflict over words in Ido as well, and someone being toxic about that.

I’ve put a lot of energy into Láadan in hopes of building another type of community, oriented a bit more towards me and mine, but as things grow, it seems that there will inevitably be people leaving no matter what language or what goals are shared by the users of the language.

It’s almost like humans are the reason behind conflict, not what languages they speak. ;P

Áya Dan YouTube channel

Raye Chell Mahela

Screenshot of Áya Dan channel on YouTubeClick here to visit the channel

A bit ago, I set up the Áya Dan YouTube channel, though due to lack of time, did not upload any videos to it. Last night, I migrated my videos from my Esperanto, Ido, and Láadan YouTube channels over here, so there is at least some content now!

Goals

The goal of the YouTube channel is the same as the blog:

  • First, to be a collaborative space for people to post about, or in, conlangs.
  • Secondly, Áya Dan is meant to also give a platform to amplify peoples’ voices, especially when it comes to social issues. One of the original blogs that was merged into Áya Dan was “La Aliuloj”, which was started as a LGBTQIA+ Esperanto blog.
  • Third, to build original content around conlangs – not just translations of existing works (though translations and reworkings are somewhat allowed). We want to encourage the creation of unique content from people with various viewpoints and backgrounds.

And, all conlangs are welcome!

Contributing

Sometimes people send me little news updates and I will post about that, or if someone would like to contribute a one-off blog post or video, we can upload those for you. If you would like to be a regular contributor, and have access to the channel/blog to upload content whenever you have free time, please email me at Rachel@Moosader.com !

 

 

La volo malaperi (enhav-averto: seksperforto, torturo, sektoj, senhejmeco, transfobio, psikiatrio, drogoj)

Enhav-averto: seksperforto, torturo, sektoj, senhejmeco, transfobio, psikiatrio, drogoj.

La 11-an de marto 2011, mi estis seksperfortita kaj torturita dum horoj kaj horoj, fare de cisgenra virino; ankoraŭ hodiaŭ restas cikatroj. Mi kulpis min pro mia propra seksperfortiĝo dum jaroj, do mi klopodis trovi ian religion… tiun saman marton, mi iĝis ano de la Bahaa Kredo, kiun mi forlasis nur kelkajn monatojn poste pro ties malsubteno de GLAT-aj rajtoj. Dum mia mallonga aneco en la kredo, mi eklernis Esperanton. Tiam mi estis tre psike damaĝita, kiel nun, sed ankaŭ nekonscia pri mia propra traŭmato. Mi estis enŝranka transseksulo tiam, antaŭ-hormon-terapia, kaj mi konsideris mian transseksecon nur plua malmoralaĵo mia, kiu kaŭzis ke mi suferis la seksperforton. Mi bone scias hodiaŭ, ke tio estas rubaĵo, sed mi ne sciis tion tiam.

La postan jaron mi devis ĉesi severan substancan dependecon, do mi aniĝis en sekto, kiu pretendis la kapablon kuraci min. Mi ja ĉesis la dependencon, sed ili samtempe informis min, ke mi havis nenian individuan potencon, ke mi bezonis ilin. Ili devigis min konfesi diversajn aferojn pri mia pasinteco, kaj “konfirmis” mian senton de kulpeco pri mia seksperfortiĝo. Ili diris al mi, ke mia transsekseco estis parto de mia “malsano,” ke ĝi estis spirita problemo. Mi plu prokrastis hormon-terapion.

La 25-an de decembro 2013, mi klopodis kaj malsukcesis mortigi min. Frue en januaro, mi naive informis mian terapiiston, kiu sendis min al psikiatria malsanulejo kontraŭ mia volo. Tie mi elŝrankiĝis kiel transseksulino al psikiatria flegistino. Ŝi diris ke, kvankam la vivo de transseksulino estas malfacila, mi ja ne estas la unua homo, kiu iam havis tiun problemon, do ĝi ne estas bona kialo mortigi min. Kiam mi eliris mi elŝrankiĝis al mia familio, kiu malakceptis min kaj diris, ke ĝi estas simptomo de mia frenezeco.

Nelonge poste mi trovis min denove en la sama malsanulejo, dirante al ili ke mi estas virino, sed ili rifuzis uzi mian novan nomon aŭ pronomojn. De tie mi iris al “duonvoja domo,” tio estas, loko por senhejmuloj kun psikaj malsanoj, kiuj ĵus eliris la psikiatrian malsanulejon.

Mi sukcesis trovi laboron en norda Virginio, sed ne sukcesis teni la oficon. Mi ekloĝis kun viro en Vaŝingtono, kiu ofertis manĝon kaj loĝadon al mi por mia laboro. Li estas vorte kaj emocie mistraktema, do mi finfine forkuris el lia hejmo en la straton, kie mi loĝis dum monatoj. Samtempe mi organizis Esperanto-renkontiĝojn. En malfrua februaro 2015 mi decidis, ke ĉar mi estas senhejma, ne multe gravas ĉu mi denove ekuzas drogojn, do mi faris tion. Pli severe ol iam ajn, mi iĝis metamfetamina dependanto. En frua aprilo 2015 mi denove seksperfortiĝis, de cisgenra viro; mi eĉ estis sobra tiun nokton, kvankam mi ne sobris la postan.

Mi lernis nelonge poste, ke mia patro estas malsana. Mi decidis reiri al Ohio por viziti lin en la malsanulejo. Inter mi kaj la gepatroj, la aferoj iom varmiĝis, kaj mi restis tie la ceteron de la jaro. Propravole kaj proprapotence mi denove ĉesis uzi metamfetaminon. Samtempe mi tute ĉesis kredi je spiritaj sensencaĵoj.

Ĉi-jare mi moviĝis al Niagara Falls, Novjorkio. Mi havas partneron ĉi tie, kaj mi estas pli feliĉa ol iam ajn. Sed la memoro de la pasinteco ankoraŭ doloras min, kune kun la honto pri tio, ke dum okazis ĉio ĉi-supra, ankaŭ mi mem ne estis la plej bona homo al aliaj. Krome, faŝismo venis al Usono, do estas kvazaŭ la traŭmato estas freŝa; tre verŝajne mi nun, kiel multaj, spertas pluajn traŭmatojn.

Do, tre ofte, mi simple volas malaperi. Eĉ kiam mi engaĝiĝas en hobioj, ekzemple lingvokonstruado, mi sentas min tro fremdiĝinta por interagi kun tiuj kun similaj interesoj. Samtempe, mi ne povas malaperi, do mi engaĝiĝas en terapio, esperante, ke tio iam helpos min. Kaj mi nun parolas al tre malmulta kvanto da homoj: tiuj, kiujn mi jam bone konas kaj fidas. Eble tio igas min egoisma; tion mia cerbo ja konstante diras al mi. Sed oni ne povas manĝigi alian homon kiam onia propra telero estas malplena.

Universalism, international auxiliary languages, and social justice

The universalist premise behind Esperanto is often described as “idealistic” and “utopian,” and can be summed up with its interna ideo (internal idea): “On the foundation of a neutral language eliminate the walls between the nations and make the people accustomed to each other, so that each of them will see in their neighbor only a human and a brother.” (Zamenhof, 1912, Parolado antaŭ la Oka Kongreso Esperantista; translation my own.)

In a sense, looking at everyone as a human, ignoring differences and focusing on similarities, sounds like a great idea. This premise is far from exclusive to the Esperanto movement, and defined many social justice movements in the 20th century. But unfortunately, it has not brought the justice it has promised. Inequality does not go away just because you ignore it. For example, if I associate with a group of abuse victims, and the group ignores LGBT issues because they’re a movement for abuse victims only, that doesn’t change the fact that when I apply for PTSD therapy or housing for battered women, my being transgender and bisexual can cause me to be discriminated against, and it has. Add the fact that I am neurodivergent and disabled, so my insurance options are limited, and the situation looks even worse. My issue is not that exactly that I’m LGBT, nor that I have PTSD, nor that I’m neurodivergent, nor that I’m disabled: it’s all of these things at the same time.

Last year I wrote a post, “How universal can a language be?”, which sparked a discussion of how an auxlang that was truly inclusive would be made. I think as a fundamental principle, any auxlang designed for the world we live in right now, rather than a future utopia, must acknowledge that there are differences between people, and that these differences often have a combined effect greater than the sum of its parts (intersectionality). This means allowing for self-definition, allowing for the people who have experience with something to decide how to define themselves, instead of following the gospel of someone who lived over a century ago and didn’t even see the problem with saying that all humans should see each other as brothers.

The criticism often raised by traditionalist Esperanto speakers is, “Wouldn’t this make it devolve into dialects?” Such a belief stems from 19th-century attitudes about language, where dialects were seen as terrible and unfortunate things, as “impurities” arising from the one true language. The ideal auxlang, in my eyes, allows for dialects. What does it matter if different social groups speak differently, if they understand each other? Dialects are not a problem, but snobby and pretentious attitudes towards so-called “proper language use” definitely are. And anyone who is analytic about Esperanto would recognize that even “fundamenta Esperanto” already has quite a few dialects, reflecting different schools of Esperanto instruction as well as viewpoints on things like the 15th rule (neologisms) and pseudosuffixes (e.g. changing -kcio to -ado, when underlying roots didn’t previously exist).

The goal of any auxlang that strives to create a just world, should be to decentralize the dominant culture, and to eliminate cultural dominance. Of course, it would be ridiculous to claim that a language could do this. Such a language must only be part of a broader movement, a means to the creation of a just world. And it must be considered replaceable whenever it proves to be unjust, or whenever people have become too rigid about it. The goal is not linguistic stability; the goal is justice. The goal is not to make people see each other as equals, but to make people equal.

Suzette Haden Elgin’s other conlangs

Raye Chell Mahela

Images of aliens from the cover of Native Tongue books

Suzette Haden Elgin, the creator of Láadan and author of the Native Tongue book series (among others), had been working on a new novel prior to her health problems. According to her LiveJournal, she was in the process of re-writing it by hand.

suzette

(http://ozarque.livejournal.com/657123.html?nojs=1)

How complete was the draft? Will it ever be released? Who knows…

The new novel was given the name Alien Tongues. As part of the novel, S.H.E. had also been working on new languages for the book: Thandi, Lenadess, Aubre, and Nangdi. On her official website, she posted the Swadesh Vocab List for these languages.

I’ve parsed these vocab lists to display them in a pretty table.

(more…)

Natural Gender in Klingon

Warning: Non-linguist talking about linguistics ahead.

Recently I started putting some time into learning Klingon, though I’m not capable of conversing in it and reading it is also very difficult still. My reason for wanting to learn it, more than anything else, is that it’s there.

Klingon is a language designed by linguist Marc Okrand for the Star Trek films, based essentially on a dialog written for the first film by James Doohan. It was deliberately written to be as unlike English as possible, and many of its features are also very unusual for human languages: for example its Object-Verb-Subject syntax is rare, though not unheard of. At the same time, none of its features are completely alien to human language, either.

One of the more common human-like characteristics of Klingon is the existence of gender. It’s important to note, however, that grammatical gender has nothing to do with masculinity and femininity per se. The word “gender” is ultimately derived from a Latin word that simply meant “class” or “category,” and has the same root as “genus.” While this root did have a reproductive meaning, this does not seem to be the meaning when applied to Latin words. Latin writers would talk about the “genera” of nouns but also the “genera” of verbs, by which they just meant “type,” since Latin verbs are not affected by gender, linguistic or colloquial.

From what I have read, mainly in the World Atlas of Language Structures (an extremely helpful resource for conlangers), the linguistic definition of a gender is a class of nouns with bearing on the inflection of other parts of speech (pronouns, verbs, adjectives, etc.). A language may distinguish between rational nouns (humans and gods) and non-rational nouns; or between animate nouns and inanimate nouns; or between 10 or more  categories such as plants, animals, concepts, etc. These are all genders, despite them saying nothing about masculinity and femininity. Not being a linguist, I am using the definition given by the World Atlas of Language Structures, but it’s controversial whether pronouns count. According to WALS, English has gender due to the effect that nouns have on the pronouns he, she, and it. It’s uncontroversial to say that English has natural gender, and so does Klingon.

Klingon distinguishes between (1) beings capable of using language; (2) everything else. The second gender is further differentiated into two classes: (1) body parts; (2) everything else, but this only has bearing on the inflection of the nouns themselves, specifically the formation of the plural. ghaH is the independent pronoun referring to any being capable of using language, while ‘oH is the independent pronoun referring to things and to beings incapable of language. There are also possessive pronominal suffixes, like in Hungarian, Hebrew, Arabic, and many other languages, which are influenced by the gender of the possessed noun. For example, to say “you are my loved one” you say “bangwI’ SoH.”  To say “it is my home,” you say “juHwIj ‘oH.”

It’s interesting to think about how the separation between beings capable of language and not capable of language conforms to the speciesism of Klingons, who have been shown on the series to dislike unintelligent animals such as tribbles and cats. It’s also interesting to consider the parallels this might have to the commonality of masculine and feminine genders in human languages.

Obviously this is all science fiction, but it’s interesting to think about. It also shows the many potentials for gender in conlangs beyond just masculine and feminine. It’s worth mentioning that, according to WALS, a little over half of the world’s languages have absolutely no gender distinctions in pronouns… which is interesting in the context of the debate over pronouns in international auxiliary languages. It’s interesting how many such languages distinguish some form of natural gender, even Lingua Franca Nova (people and things), despite gender’s lack of universality.

Sorry if this post rambled a bit, and if you read it, then thanks for reading.

Being Kindhearted in the Conlang World

Raye Chell Mahela

If there’s one thing that burns me out on conlangs super fast, it’s people being shitty to each other. It can be about anything – inter-conlang insulting, sexist comic strips translated into that conlang, insulting other peoples’ religions, anything.

Conlangs are spoken by human beings, and there will always be trouble when human beings are involved, but when your conlang’s thesis is around world peace, I’m always disappointed to find this kind of shit posted:

Various religious guys looking afraid of a brain

Really? We have this auxlang and many hope that it will be spoken around the world, and you’re a speaker of this language for whatever reason, but post shit like this?

This is why I’m an Atheist who generally doesn’t bother telling people I’m Atheist; because so many Atheists can be so “holier-than-thou” (ironic) than gigantic populations of people.

And even then – it doesn’t matter if this is what you think about these things, but to blatantly lack any sort of respect for other human beings by actively shitting on them just pisses me off.

Stop it.


 

bonkora

Be kind and be respectful towards each other.