Le utilitate de linguas construite

Recentemente un troll esperantista entrava in un canal de IRC re Interlingua pro demandar proque nos parla un lingua inutile. Io replicava que io ha nulle illusiones re un lingua international construite. Etiam si il es possibile, il non es le cosa le plus importante in le mundo moderne. Le activismo debe concentrar se al problemas le plus importante in le mundo, e hodie illo non es le problema linguistic. Il ancora ha homines sin homes in tote le paises del mundo.

Totevia il me place le linguas construite, como Esperanto e Interlingua, pro le opportunitates que illos me da in le vita presente. Per exemplo, distraction ab le problemas plus seriose. Totos ha necessitate de distraction, necuno pote semper molestar se per cosas urgente/practical. E qui semper se applica solmente al cosas practical, derelinque un parte essential del humanitate. Il es practical distraher se, quia il es bon pro le sanitate.

Le esperantistas troppo enthusiastic pensa que le parlantes del majoritate de linguas construite sole valutar iste linguas excessivemente, mais illo non es ver. Nos correctemente valuta nostre linguas, humilemente. Il es iste sorta de esperantista qui valuta su lingua excessivemente.

Idea for conlang pronoun system, partly inspired by Lojban

In Lojban you can declare pronouns that consistently refer back to nominals. This idea is very similar, but attempts to make the same concept slightly more naturalistic – a hybrid or “compromise” between logical and naturalistic. Most of the vocabulary in the examples given below is very European-derived, and if I took the concept further I might replace it.

Idea

With the exception of the inclusive first-person plural which is a combination of two other pronouns, pronouns take the pattern (C)V(n) where (n) is the optional letter n and, when used, signifies the plural.

In the first person there is a singular, inclusive plural, and exclusive plural: ti, tinren, and tin, respectively.

In the second person there is a singular and a plural: re and ren, respectively.

The generic third person pronoun is i, which also has singular and plural forms: i and in.

However, pronouns can also be declared with the particle let:

Let he Johano este viro. He amra katon.
(John is a man. He loves cats.)

Let xi Maria este fema. Xi amra katon.
(Maria is a woman. Xi loves cats.)

Let li Zamenhofo este mediko. Li amra katon.
(Zamenhof is a doctor. Li loves cats.)

Let lu Jepeseno este lingiso. Lu amra katon.
(Jespersen is a linguist. Lu loves cats.)

Let ri Kori este nobinari. Ri amra katon.
(Cory is nonbinary. Ri loves cats.)

Here he, xi, li, lu, and ri are assigned to the respective individuals: Johano, Maria, Zamenhofo, Jepeseno, Kori, and then the sentences as a whole are evaluated with the referent of the newly declared pronoun as the subject.

It might even be possible to extend this even further to non-pronouns, for example:

let Viki kato xel ti
(Viki = my cat)

let konlingo lingo wat homo akjo
(konlingo = language that a human makes)

Updates to Áya Dan, and Láadan Discord

Raye Chell Mahela

logo-large

Sooo busy with work!

Well, for the time being I’m just trying to get small things done. I’ve been trying to pull together a cohesive theme across the Áya Dan blog, YouTube channel, Facebook page, and GitHub org. I also felt like we needed some sort of symbol or logo, but I had a really hard time coming up with anything. For now, I just used my giraffe art from “Kial la ĝirafo neniam solas?” t-shirt. 😮


discord

Some other Láadaná started a Discord server for all things Láadan, if you’re interested. I’ve added the link under the Láadan section of this page. The link to join is here: https://discord.gg/3Qms2C

discord

Kuĉjo Fenikso faras videojn!

Raye Chell Mahela

Looking for some more Esperanto vlogs to watch?

During this and next month, Kurt Phoenix is posting weekly videos to the Áya Dan YouTube channel. Here are the first four videos.


 

Rej & Kuĉjo ĉe la parko por 4a julio (Áya Dan / Esperanto)


 

La Fundamento de Trovanta Mi Mem per Esperantujo (Malgracia Filmeto)


 

Vlogo pri poezio (Mi legis mian poemon)


 

Annabel Lee de Edgar A. Poe Tradukita kaj Legita en Esperanto


 

If you’re interested in creating content for the Áya Dan channel (in, or about, any conlang), please contact Rachel at Rachel@Moosader.com

Thanks!

Oni ne devas mensogi pri Esperanto por disvastigi ĝin.

Esperanto estas jam sufiĉe valora, ke oni ne devas kovri ĝiajn problemojn por varbi komencantojn, nek mensogi pri ĝiaj valoroj.

Ekzemple, en la pasinta jaro, mia koramikino aŭskultis mian ĉagrenon pri diversaj aferoj, kiuj okazas en la Esperanto-movado, de la evidenta naziismo de iu SAT-ano, al kiu ties bulteno propravole donis spacon, ĝis la daŭra gastado de la kongreso de Esperanto-USA en Norda Karolino, kie eĉ municipaj protektoj, kiuj certigus la rajtojn de transseksuloj, restas nevalidigitaj kaj nefarebligitaj de la ŝtato. En januaro ni decidis ke ni havu kaŝlingvon inter ni du, do mi ekkonstruis unun. Sed poste ŝi demandis, “Hej, Beka, kial ni ne simple lernu Esperanton? Vi jam scias tiun lingvon.” Do ŝi eklernas kaj mi helpas ŝin laŭeble plej bone.

Alia ekzemplo: amikino mia lastatempe demandis al mi, “Kion vi pensas pri Esperanto? Ĉu valoris la penon laŭ vi?” Mi respondis, “Nu, Esperantujo, la komunumo, havas la samajn difektojn ol la cetero de la mondo, kio verŝajne ne mirigas vin, sed bedaŭrinde estas sento en la movado, ke la problemoj de la cetera mondo neniel ekzistas tie, nek povas ekzisti. Tamen, ĉar ĉia homo estas en la movado, oni facile trovas homojn kun similaj interesoj kun kiuj oni povas praktiki la lingvon. Kaj la lingvo mem ja estas facile lernebla kaj tial eble precipe taŭga ponto al aliaj lingvoj por iu, kiu sentas sin nekapabla lerni lingvon, kiel mi sentis min antaŭ ol eklerni Esperanton. Krome, ĉu vi konas nian kunamikinon Anjo? Ŝin mi renkontis per Esperanto, kaj tiel mi venigis ŝin al nia babilejo, kie ni ĉiuj helpis ŝin tra tre malfacilaj okazoj. Hodiaŭ ŝi fartas multe pli bone, do laŭ mi jes, pro tio Esperanto valoris la penon.” Kaj mia amikino ne perdis la intereson.

Pri tio mi skribas nur por diri, ke oni ne devas esti nerealisma pri Esperanto, nek agrese varbema, por disvastigi la lingvon. Laŭ mi estas eĉ malutile mensogi, ĉar se oni mensogas, komencantoj rapide elreviĝos kaj perdos la intereson.

Esperantujo estu la avangardo de socia justeco anstataŭ lukti por adapti al la mondo.

Tonjo del Barrio prave skribis, ke Esperanto estas normala lingvo. Mi devas konfesi, ke la problemoj, kiujn mi vidas en Esperantujo, estas similaj al tiuj de la cetero de la mondo. Tamen, Esperantujo ne devas esti tia. Esperantistoj povus stari en la antaŭfronto de la luktoj por socia justeco. Esperanto povus esti elstara ekzemplo de kontraŭsubprema konduto. Kaj tio ne ŝajnas okazi.

Temas nek pri raŭmismo, nek finvenkismo, ĉar la sama interna ideo estas aplikebla al ambaŭ. Raŭmistoj nomas ĝin “kontakto sendiskriminacia” dum finvenkistoj parolas pri homa emancipo. Ĉiukaze la ideo estas, ke Esperantujo estu pli bona mondo ol la mondo ekster Esperantujo. La malsamo estas, ke finvenkistoj volas etendi tiun mondon al la tuto.

Bedaŭrinde, mi plej ofte preferas esti en aliaj soci-justecaj rondoj, ĉar laŭ mi tiuj multe pli bone praktikas konceptojn pri socia justeco kaj homa gefrateco. Tiuj aliaj movadoj ne nur estas aŭskultemaj kaj ricevemaj pri novaj ideoj, sed ili daŭre kreas kaj instruas ilin; ili gvidas la hodiaŭan soci-justecan mondon. Esperantujo tro rezistas novajn ideojn kaj donas ĉiam la saman informon; ĝi estas malnova kaj multasence konservema, kiel aliaj simile malnovaj grupoj. Por ke Esperantujo povu atingi kion ĝi celas, ne sufiĉus adapti al la mondo; ĝi devus esti pli bona.

Bonŝance, ĉu Esperantujo adaptos aŭ ne, malnovaj ideoj kutime postvivas en freŝaj movadoj kaj klopodoj. Oni vaste opinias ke Volapuko mortis, sed ĝia celo ankoraŭ vivas en pli bonaj formoj. Ankoraŭ neniu internacia lingvo plene venkis, eĉ ne la angla. Eble neniu lingvo venkos, sed la ideo daŭras kaj ne mortis.

Por multaj homoj la sveda, kvankam malpli facila, estas pli justa lingvo ol Esperanto, ĉar ĝi havas iusence oficialan kaj neofendan seksneŭtralan pronomon. Lastatempe tio iĝis vera ankaŭ pri la angla, kiam ununombra “they” finfine aldoniĝis al la Chicago-a Manlibro pri Stilo. Kial Esperantujo ne gvidas ĉi tiajn disputojn? Kial ĝi luktas por samrapidi?

Iuj dirus ke “ĝi” estas seksneŭtrala por neinfanoj kaj nebestoj, sed se tio verus, oni uzus ĝin. Se ĝi ne estus ofenda, oni ne vaste ofendiĝus pri ĝia uzo. Eĉ Zamenhof ne povis preskribi la kortuŝojn de aliaj, kaj certe ne povis priskribi la kortuŝojn de tiuj, kies spertojn li ne komprenis. Kompreneble neniu serĉas ofendiĝi. Sed ofte en ĉi tiaj disputoj mi vidas, ke Esperantistoj pensas, ke ni ja serĉas ofendiĝi. Kaj tia sinteno, kvankam sufiĉe ofta en la mondo, estas minimume konservema, maksimume reakciema. Ĝi neniel estas progresema aŭ justecema. Esperantistoj helpu ripari la problemojn de la mondo, ne imitu ilin.

Pri la elstara bildo: Mi ne povis trovi konvenan bildon, do ĝuu mian katon Viki.

People leaving conlangs

Raye Chell Mahela

The main reason I see people leave a community that is based around a specific conlang seems to always be because of other people.

Which, for auxlangs like Esperanto and Ido, is a little bit ironic? Maybe? Since they’re designed to bring people together. But politics (how words should be used, when words should be added, etc.) and the debate (or, more regularly, arguments) for/against really seem to drive people away.

With Esperanto, I see this most with trying to expand vocabulary to add more inclusive terms, people being against that, and the resulting vitriol driving away people – mostly women and LGBTQIA+ people. I have a contact in the Ido world who has made a lot of Ido content who now tells me that they’re leaving because of conflict over words in Ido as well, and someone being toxic about that.

I’ve put a lot of energy into Láadan in hopes of building another type of community, oriented a bit more towards me and mine, but as things grow, it seems that there will inevitably be people leaving no matter what language or what goals are shared by the users of the language.

It’s almost like humans are the reason behind conflict, not what languages they speak. ;P

Áya Dan YouTube channel

Raye Chell Mahela

Screenshot of Áya Dan channel on YouTubeClick here to visit the channel

A bit ago, I set up the Áya Dan YouTube channel, though due to lack of time, did not upload any videos to it. Last night, I migrated my videos from my Esperanto, Ido, and Láadan YouTube channels over here, so there is at least some content now!

Goals

The goal of the YouTube channel is the same as the blog:

  • First, to be a collaborative space for people to post about, or in, conlangs.
  • Secondly, Áya Dan is meant to also give a platform to amplify peoples’ voices, especially when it comes to social issues. One of the original blogs that was merged into Áya Dan was “La Aliuloj”, which was started as a LGBTQIA+ Esperanto blog.
  • Third, to build original content around conlangs – not just translations of existing works (though translations and reworkings are somewhat allowed). We want to encourage the creation of unique content from people with various viewpoints and backgrounds.

And, all conlangs are welcome!

Contributing

Sometimes people send me little news updates and I will post about that, or if someone would like to contribute a one-off blog post or video, we can upload those for you. If you would like to be a regular contributor, and have access to the channel/blog to upload content whenever you have free time, please email me at Rachel@Moosader.com !

 

 

La volo malaperi (enhav-averto: seksperforto, torturo, sektoj, senhejmeco, transfobio, psikiatrio, drogoj)

Enhav-averto: seksperforto, torturo, sektoj, senhejmeco, transfobio, psikiatrio, drogoj.

La 11-an de marto 2011, mi estis seksperfortita kaj torturita dum horoj kaj horoj, fare de cisgenra virino; ankoraŭ hodiaŭ restas cikatroj. Mi kulpis min pro mia propra seksperfortiĝo dum jaroj, do mi klopodis trovi ian religion… tiun saman marton, mi iĝis ano de la Bahaa Kredo, kiun mi forlasis nur kelkajn monatojn poste pro ties malsubteno de GLAT-aj rajtoj. Dum mia mallonga aneco en la kredo, mi eklernis Esperanton. Tiam mi estis tre psike damaĝita, kiel nun, sed ankaŭ nekonscia pri mia propra traŭmato. Mi estis enŝranka transseksulo tiam, antaŭ-hormon-terapia, kaj mi konsideris mian transseksecon nur plua malmoralaĵo mia, kiu kaŭzis ke mi suferis la seksperforton. Mi bone scias hodiaŭ, ke tio estas rubaĵo, sed mi ne sciis tion tiam.

La postan jaron mi devis ĉesi severan substancan dependecon, do mi aniĝis en sekto, kiu pretendis la kapablon kuraci min. Mi ja ĉesis la dependencon, sed ili samtempe informis min, ke mi havis nenian individuan potencon, ke mi bezonis ilin. Ili devigis min konfesi diversajn aferojn pri mia pasinteco, kaj “konfirmis” mian senton de kulpeco pri mia seksperfortiĝo. Ili diris al mi, ke mia transsekseco estis parto de mia “malsano,” ke ĝi estis spirita problemo. Mi plu prokrastis hormon-terapion.

La 25-an de decembro 2013, mi klopodis kaj malsukcesis mortigi min. Frue en januaro, mi naive informis mian terapiiston, kiu sendis min al psikiatria malsanulejo kontraŭ mia volo. Tie mi elŝrankiĝis kiel transseksulino al psikiatria flegistino. Ŝi diris ke, kvankam la vivo de transseksulino estas malfacila, mi ja ne estas la unua homo, kiu iam havis tiun problemon, do ĝi ne estas bona kialo mortigi min. Kiam mi eliris mi elŝrankiĝis al mia familio, kiu malakceptis min kaj diris, ke ĝi estas simptomo de mia frenezeco.

Nelonge poste mi trovis min denove en la sama malsanulejo, dirante al ili ke mi estas virino, sed ili rifuzis uzi mian novan nomon aŭ pronomojn. De tie mi iris al “duonvoja domo,” tio estas, loko por senhejmuloj kun psikaj malsanoj, kiuj ĵus eliris la psikiatrian malsanulejon.

Mi sukcesis trovi laboron en norda Virginio, sed ne sukcesis teni la oficon. Mi ekloĝis kun viro en Vaŝingtono, kiu ofertis manĝon kaj loĝadon al mi por mia laboro. Li estas vorte kaj emocie mistraktema, do mi finfine forkuris el lia hejmo en la straton, kie mi loĝis dum monatoj. Samtempe mi organizis Esperanto-renkontiĝojn. En malfrua februaro 2015 mi decidis, ke ĉar mi estas senhejma, ne multe gravas ĉu mi denove ekuzas drogojn, do mi faris tion. Pli severe ol iam ajn, mi iĝis metamfetamina dependanto. En frua aprilo 2015 mi denove seksperfortiĝis, de cisgenra viro; mi eĉ estis sobra tiun nokton, kvankam mi ne sobris la postan.

Mi lernis nelonge poste, ke mia patro estas malsana. Mi decidis reiri al Ohio por viziti lin en la malsanulejo. Inter mi kaj la gepatroj, la aferoj iom varmiĝis, kaj mi restis tie la ceteron de la jaro. Propravole kaj proprapotence mi denove ĉesis uzi metamfetaminon. Samtempe mi tute ĉesis kredi je spiritaj sensencaĵoj.

Ĉi-jare mi moviĝis al Niagara Falls, Novjorkio. Mi havas partneron ĉi tie, kaj mi estas pli feliĉa ol iam ajn. Sed la memoro de la pasinteco ankoraŭ doloras min, kune kun la honto pri tio, ke dum okazis ĉio ĉi-supra, ankaŭ mi mem ne estis la plej bona homo al aliaj. Krome, faŝismo venis al Usono, do estas kvazaŭ la traŭmato estas freŝa; tre verŝajne mi nun, kiel multaj, spertas pluajn traŭmatojn.

Do, tre ofte, mi simple volas malaperi. Eĉ kiam mi engaĝiĝas en hobioj, ekzemple lingvokonstruado, mi sentas min tro fremdiĝinta por interagi kun tiuj kun similaj interesoj. Samtempe, mi ne povas malaperi, do mi engaĝiĝas en terapio, esperante, ke tio iam helpos min. Kaj mi nun parolas al tre malmulta kvanto da homoj: tiuj, kiujn mi jam bone konas kaj fidas. Eble tio igas min egoisma; tion mia cerbo ja konstante diras al mi. Sed oni ne povas manĝigi alian homon kiam onia propra telero estas malplena.