La sorĉo de la Pastroj

Antaŭlonge loĝis Pastroj ĉe la supro de granda monteto, kaj ĉiu dependis de ilia sorĉo por vivi. Do ĉiutage la Arbohakistoj dehakis arbon. Poste la Lignohakistoj dishakis ĝin al lignopecoj, kaj la Tiristoj tiris ilin al la supro de la monteto. Tie la Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Samtempe, la Ĉasistoj serĉis manĝaĵojn. Poste la Preparistoj dispecigis la manĝaĵojn kaj preparis ilin por uzi, kaj la Tiristoj tiris ilin al la supro de la monteto. Tie la Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Dum tio okazis, la Kolektistoj serĉis spicojn. La Pulvorigistoj ŝanĝis la spicojn al pulvoro, kaj la Tiristoj tiris ĝin al la supro de la monteto. Tie la Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Iom antaŭ la sunosubiro, la Amasigistoj grimpis la monteton kaj amasigis la lignopecojn. La Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Kiam la suno subiris estis Fajro ĉe la supro de la monteto, kaj la Kuiristoj, kiuj dormis la tutan tagon, pasigis la tutan nokton kuirante. La Servistoj servis ĝin al ĉiuj kaj finfine la Purigistoj purigis la areon, por ke la manĝo povu okazi denove la sekvan vesperon.

La Pastroj ricevis la plej bonan manĝon el ĉiuj pro tio, ke ĉiuj sciis, ke sen la sorĉo de la Pastroj, la Fajro ne eblus. La Fajro estis ilia rekompenco de la Pastroj pro ilia laboro. Kial la Pastroj bezonis tiun laboron, ili ne sciis, sed ili tre feliĉis ricevi la Fajron rekompence. Ili amis la Pastrojn kaj esperis, ke ili iam servos ilin sufiĉe bone por mem aniĝi en la Pastraro.

Translation of Pepper & Carrot into Ido

Raye Chell Mahela

preview

A few days ago, Giles-Philippe Morin reached out to me to let me know that he and William Johnsson has translated the libre/open-source comic, Pepper & Carrot, to Ido.

(It is also available in Lojban and Esperanto)

It is viewable here:
http://www.peppercarrot.com/io/article234/potion-of-flight

Actually this seems like a pretty cool idea! Like a Wiki page, but for comics. I would definitely like to see more of this sort of thing.

La volo malaperi (enhav-averto: seksperforto, torturo, sektoj, senhejmeco, transfobio, psikiatrio, drogoj)

Enhav-averto: seksperforto, torturo, sektoj, senhejmeco, transfobio, psikiatrio, drogoj.

La 11-an de marto 2011, mi estis seksperfortita kaj torturita dum horoj kaj horoj, fare de cisgenra virino; ankoraŭ hodiaŭ restas cikatroj. Mi kulpis min pro mia propra seksperfortiĝo dum jaroj, do mi klopodis trovi ian religion… tiun saman marton, mi iĝis ano de la Bahaa Kredo, kiun mi forlasis nur kelkajn monatojn poste pro ties malsubteno de GLAT-aj rajtoj. Dum mia mallonga aneco en la kredo, mi eklernis Esperanton. Tiam mi estis tre psike damaĝita, kiel nun, sed ankaŭ nekonscia pri mia propra traŭmato. Mi estis enŝranka transseksulo tiam, antaŭ-hormon-terapia, kaj mi konsideris mian transseksecon nur plua malmoralaĵo mia, kiu kaŭzis ke mi suferis la seksperforton. Mi bone scias hodiaŭ, ke tio estas rubaĵo, sed mi ne sciis tion tiam.

La postan jaron mi devis ĉesi severan substancan dependecon, do mi aniĝis en sekto, kiu pretendis la kapablon kuraci min. Mi ja ĉesis la dependencon, sed ili samtempe informis min, ke mi havis nenian individuan potencon, ke mi bezonis ilin. Ili devigis min konfesi diversajn aferojn pri mia pasinteco, kaj “konfirmis” mian senton de kulpeco pri mia seksperfortiĝo. Ili diris al mi, ke mia transsekseco estis parto de mia “malsano,” ke ĝi estis spirita problemo. Mi plu prokrastis hormon-terapion.

La 25-an de decembro 2013, mi klopodis kaj malsukcesis mortigi min. Frue en januaro, mi naive informis mian terapiiston, kiu sendis min al psikiatria malsanulejo kontraŭ mia volo. Tie mi elŝrankiĝis kiel transseksulino al psikiatria flegistino. Ŝi diris ke, kvankam la vivo de transseksulino estas malfacila, mi ja ne estas la unua homo, kiu iam havis tiun problemon, do ĝi ne estas bona kialo mortigi min. Kiam mi eliris mi elŝrankiĝis al mia familio, kiu malakceptis min kaj diris, ke ĝi estas simptomo de mia frenezeco.

Nelonge poste mi trovis min denove en la sama malsanulejo, dirante al ili ke mi estas virino, sed ili rifuzis uzi mian novan nomon aŭ pronomojn. De tie mi iris al “duonvoja domo,” tio estas, loko por senhejmuloj kun psikaj malsanoj, kiuj ĵus eliris la psikiatrian malsanulejon.

Mi sukcesis trovi laboron en norda Virginio, sed ne sukcesis teni la oficon. Mi ekloĝis kun viro en Vaŝingtono, kiu ofertis manĝon kaj loĝadon al mi por mia laboro. Li estas vorte kaj emocie mistraktema, do mi finfine forkuris el lia hejmo en la straton, kie mi loĝis dum monatoj. Samtempe mi organizis Esperanto-renkontiĝojn. En malfrua februaro 2015 mi decidis, ke ĉar mi estas senhejma, ne multe gravas ĉu mi denove ekuzas drogojn, do mi faris tion. Pli severe ol iam ajn, mi iĝis metamfetamina dependanto. En frua aprilo 2015 mi denove seksperfortiĝis, de cisgenra viro; mi eĉ estis sobra tiun nokton, kvankam mi ne sobris la postan.

Mi lernis nelonge poste, ke mia patro estas malsana. Mi decidis reiri al Ohio por viziti lin en la malsanulejo. Inter mi kaj la gepatroj, la aferoj iom varmiĝis, kaj mi restis tie la ceteron de la jaro. Propravole kaj proprapotence mi denove ĉesis uzi metamfetaminon. Samtempe mi tute ĉesis kredi je spiritaj sensencaĵoj.

Ĉi-jare mi moviĝis al Niagara Falls, Novjorkio. Mi havas partneron ĉi tie, kaj mi estas pli feliĉa ol iam ajn. Sed la memoro de la pasinteco ankoraŭ doloras min, kune kun la honto pri tio, ke dum okazis ĉio ĉi-supra, ankaŭ mi mem ne estis la plej bona homo al aliaj. Krome, faŝismo venis al Usono, do estas kvazaŭ la traŭmato estas freŝa; tre verŝajne mi nun, kiel multaj, spertas pluajn traŭmatojn.

Do, tre ofte, mi simple volas malaperi. Eĉ kiam mi engaĝiĝas en hobioj, ekzemple lingvokonstruado, mi sentas min tro fremdiĝinta por interagi kun tiuj kun similaj interesoj. Samtempe, mi ne povas malaperi, do mi engaĝiĝas en terapio, esperante, ke tio iam helpos min. Kaj mi nun parolas al tre malmulta kvanto da homoj: tiuj, kiujn mi jam bone konas kaj fidas. Eble tio igas min egoisma; tion mia cerbo ja konstante diras al mi. Sed oni ne povas manĝigi alian homon kiam onia propra telero estas malplena.

Universalism, international auxiliary languages, and social justice

The universalist premise behind Esperanto is often described as “idealistic” and “utopian,” and can be summed up with its interna ideo (internal idea): “On the foundation of a neutral language eliminate the walls between the nations and make the people accustomed to each other, so that each of them will see in their neighbor only a human and a brother.” (Zamenhof, 1912, Parolado antaŭ la Oka Kongreso Esperantista; translation my own.)

In a sense, looking at everyone as a human, ignoring differences and focusing on similarities, sounds like a great idea. This premise is far from exclusive to the Esperanto movement, and defined many social justice movements in the 20th century. But unfortunately, it has not brought the justice it has promised. Inequality does not go away just because you ignore it. For example, if I associate with a group of abuse victims, and the group ignores LGBT issues because they’re a movement for abuse victims only, that doesn’t change the fact that when I apply for PTSD therapy or housing for battered women, my being transgender and bisexual can cause me to be discriminated against, and it has. Add the fact that I am neurodivergent and disabled, so my insurance options are limited, and the situation looks even worse. My issue is not that exactly that I’m LGBT, nor that I have PTSD, nor that I’m neurodivergent, nor that I’m disabled: it’s all of these things at the same time.

Last year I wrote a post, “How universal can a language be?”, which sparked a discussion of how an auxlang that was truly inclusive would be made. I think as a fundamental principle, any auxlang designed for the world we live in right now, rather than a future utopia, must acknowledge that there are differences between people, and that these differences often have a combined effect greater than the sum of its parts (intersectionality). This means allowing for self-definition, allowing for the people who have experience with something to decide how to define themselves, instead of following the gospel of someone who lived over a century ago and didn’t even see the problem with saying that all humans should see each other as brothers.

The criticism often raised by traditionalist Esperanto speakers is, “Wouldn’t this make it devolve into dialects?” Such a belief stems from 19th-century attitudes about language, where dialects were seen as terrible and unfortunate things, as “impurities” arising from the one true language. The ideal auxlang, in my eyes, allows for dialects. What does it matter if different social groups speak differently, if they understand each other? Dialects are not a problem, but snobby and pretentious attitudes towards so-called “proper language use” definitely are. And anyone who is analytic about Esperanto would recognize that even “fundamenta Esperanto” already has quite a few dialects, reflecting different schools of Esperanto instruction as well as viewpoints on things like the 15th rule (neologisms) and pseudosuffixes (e.g. changing -kcio to -ado, when underlying roots didn’t previously exist).

The goal of any auxlang that strives to create a just world, should be to decentralize the dominant culture, and to eliminate cultural dominance. Of course, it would be ridiculous to claim that a language could do this. Such a language must only be part of a broader movement, a means to the creation of a just world. And it must be considered replaceable whenever it proves to be unjust, or whenever people have become too rigid about it. The goal is not linguistic stability; the goal is justice. The goal is not to make people see each other as equals, but to make people equal.

Laadan.club – Láadan community

Raye Chell Mahela

Laadan Club screenshot

I’ve set up a community website for Láadan as a way for us to gather together in one area, without having to make Facebook or Reddit or Livejournal accounts. This can better respect peoples’ privacy but still allow participation in our community.

The site contains a forum and a community blog right now, so if you’re registered for the forum you can also post your Láadan works in the blog. There’s also an RSS feed page, so if you know any places that post about Láadan and want me to add the feed to that page, let me know!

If you’re interested in conlangs or Láadan, if you’re learning Láadan or want to learn it someday, or want to discuss preserving and expanding the language, please join us!

Laadan.club