Oni ne devas mensogi pri Esperanto por disvastigi ĝin.

Esperanto estas jam sufiĉe valora, ke oni ne devas kovri ĝiajn problemojn por varbi komencantojn, nek mensogi pri ĝiaj valoroj.

Ekzemple, en la pasinta jaro, mia koramikino aŭskultis mian ĉagrenon pri diversaj aferoj, kiuj okazas en la Esperanto-movado, de la evidenta naziismo de iu SAT-ano, al kiu ties bulteno propravole donis spacon, ĝis la daŭra gastado de la kongreso de Esperanto-USA en Norda Karolino, kie eĉ municipaj protektoj, kiuj certigus la rajtojn de transseksuloj, restas nevalidigitaj kaj nefarebligitaj de la ŝtato. En januaro ni decidis ke ni havu kaŝlingvon inter ni du, do mi ekkonstruis unun. Sed poste ŝi demandis, “Hej, Beka, kial ni ne simple lernu Esperanton? Vi jam scias tiun lingvon.” Do ŝi eklernas kaj mi helpas ŝin laŭeble plej bone.

Alia ekzemplo: amikino mia lastatempe demandis al mi, “Kion vi pensas pri Esperanto? Ĉu valoris la penon laŭ vi?” Mi respondis, “Nu, Esperantujo, la komunumo, havas la samajn difektojn ol la cetero de la mondo, kio verŝajne ne mirigas vin, sed bedaŭrinde estas sento en la movado, ke la problemoj de la cetera mondo neniel ekzistas tie, nek povas ekzisti. Tamen, ĉar ĉia homo estas en la movado, oni facile trovas homojn kun similaj interesoj kun kiuj oni povas praktiki la lingvon. Kaj la lingvo mem ja estas facile lernebla kaj tial eble precipe taŭga ponto al aliaj lingvoj por iu, kiu sentas sin nekapabla lerni lingvon, kiel mi sentis min antaŭ ol eklerni Esperanton. Krome, ĉu vi konas nian kunamikinon Anjo? Ŝin mi renkontis per Esperanto, kaj tiel mi venigis ŝin al nia babilejo, kie ni ĉiuj helpis ŝin tra tre malfacilaj okazoj. Hodiaŭ ŝi fartas multe pli bone, do laŭ mi jes, pro tio Esperanto valoris la penon.” Kaj mia amikino ne perdis la intereson.

Pri tio mi skribas nur por diri, ke oni ne devas esti nerealisma pri Esperanto, nek agrese varbema, por disvastigi la lingvon. Laŭ mi estas eĉ malutile mensogi, ĉar se oni mensogas, komencantoj rapide elreviĝos kaj perdos la intereson.

Esperantujo estu la avangardo de socia justeco anstataŭ lukti por adapti al la mondo.

Tonjo del Barrio prave skribis, ke Esperanto estas normala lingvo. Mi devas konfesi, ke la problemoj, kiujn mi vidas en Esperantujo, estas similaj al tiuj de la cetero de la mondo. Tamen, Esperantujo ne devas esti tia. Esperantistoj povus stari en la antaŭfronto de la luktoj por socia justeco. Esperanto povus esti elstara ekzemplo de kontraŭsubprema konduto. Kaj tio ne ŝajnas okazi.

Temas nek pri raŭmismo, nek finvenkismo, ĉar la sama interna ideo estas aplikebla al ambaŭ. Raŭmistoj nomas ĝin “kontakto sendiskriminacia” dum finvenkistoj parolas pri homa emancipo. Ĉiukaze la ideo estas, ke Esperantujo estu pli bona mondo ol la mondo ekster Esperantujo. La malsamo estas, ke finvenkistoj volas etendi tiun mondon al la tuto.

Bedaŭrinde, mi plej ofte preferas esti en aliaj soci-justecaj rondoj, ĉar laŭ mi tiuj multe pli bone praktikas konceptojn pri socia justeco kaj homa gefrateco. Tiuj aliaj movadoj ne nur estas aŭskultemaj kaj ricevemaj pri novaj ideoj, sed ili daŭre kreas kaj instruas ilin; ili gvidas la hodiaŭan soci-justecan mondon. Esperantujo tro rezistas novajn ideojn kaj donas ĉiam la saman informon; ĝi estas malnova kaj multasence konservema, kiel aliaj simile malnovaj grupoj. Por ke Esperantujo povu atingi kion ĝi celas, ne sufiĉus adapti al la mondo; ĝi devus esti pli bona.

Bonŝance, ĉu Esperantujo adaptos aŭ ne, malnovaj ideoj kutime postvivas en freŝaj movadoj kaj klopodoj. Oni vaste opinias ke Volapuko mortis, sed ĝia celo ankoraŭ vivas en pli bonaj formoj. Ankoraŭ neniu internacia lingvo plene venkis, eĉ ne la angla. Eble neniu lingvo venkos, sed la ideo daŭras kaj ne mortis.

Por multaj homoj la sveda, kvankam malpli facila, estas pli justa lingvo ol Esperanto, ĉar ĝi havas iusence oficialan kaj neofendan seksneŭtralan pronomon. Lastatempe tio iĝis vera ankaŭ pri la angla, kiam ununombra “they” finfine aldoniĝis al la Chicago-a Manlibro pri Stilo. Kial Esperantujo ne gvidas ĉi tiajn disputojn? Kial ĝi luktas por samrapidi?

Iuj dirus ke “ĝi” estas seksneŭtrala por neinfanoj kaj nebestoj, sed se tio verus, oni uzus ĝin. Se ĝi ne estus ofenda, oni ne vaste ofendiĝus pri ĝia uzo. Eĉ Zamenhof ne povis preskribi la kortuŝojn de aliaj, kaj certe ne povis priskribi la kortuŝojn de tiuj, kies spertojn li ne komprenis. Kompreneble neniu serĉas ofendiĝi. Sed ofte en ĉi tiaj disputoj mi vidas, ke Esperantistoj pensas, ke ni ja serĉas ofendiĝi. Kaj tia sinteno, kvankam sufiĉe ofta en la mondo, estas minimume konservema, maksimume reakciema. Ĝi neniel estas progresema aŭ justecema. Esperantistoj helpu ripari la problemojn de la mondo, ne imitu ilin.

Pri la elstara bildo: Mi ne povis trovi konvenan bildon, do ĝuu mian katon Viki.

People leaving conlangs

Raye Chell Mahela

The main reason I see people leave a community that is based around a specific conlang seems to always be because of other people.

Which, for auxlangs like Esperanto and Ido, is a little bit ironic? Maybe? Since they’re designed to bring people together. But politics (how words should be used, when words should be added, etc.) and the debate (or, more regularly, arguments) for/against really seem to drive people away.

With Esperanto, I see this most with trying to expand vocabulary to add more inclusive terms, people being against that, and the resulting vitriol driving away people – mostly women and LGBTQIA+ people. I have a contact in the Ido world who has made a lot of Ido content who now tells me that they’re leaving because of conflict over words in Ido as well, and someone being toxic about that.

I’ve put a lot of energy into Láadan in hopes of building another type of community, oriented a bit more towards me and mine, but as things grow, it seems that there will inevitably be people leaving no matter what language or what goals are shared by the users of the language.

It’s almost like humans are the reason behind conflict, not what languages they speak. ;P

Áya Dan YouTube channel

Raye Chell Mahela

Screenshot of Áya Dan channel on YouTubeClick here to visit the channel

A bit ago, I set up the Áya Dan YouTube channel, though due to lack of time, did not upload any videos to it. Last night, I migrated my videos from my Esperanto, Ido, and Láadan YouTube channels over here, so there is at least some content now!

Goals

The goal of the YouTube channel is the same as the blog:

  • First, to be a collaborative space for people to post about, or in, conlangs.
  • Secondly, Áya Dan is meant to also give a platform to amplify peoples’ voices, especially when it comes to social issues. One of the original blogs that was merged into Áya Dan was “La Aliuloj”, which was started as a LGBTQIA+ Esperanto blog.
  • Third, to build original content around conlangs – not just translations of existing works (though translations and reworkings are somewhat allowed). We want to encourage the creation of unique content from people with various viewpoints and backgrounds.

And, all conlangs are welcome!

Contributing

Sometimes people send me little news updates and I will post about that, or if someone would like to contribute a one-off blog post or video, we can upload those for you. If you would like to be a regular contributor, and have access to the channel/blog to upload content whenever you have free time, please email me at Rachel@Moosader.com !

 

 

The Shoe Doesn’t Fit: How Centrists Maintain Oppressive Power Dynamics

There is a theory that political beliefs are best arranged as a horseshoe rather than a straight line, where extremists are on the left and right sides of the horseshoe at the bottom, and moderates are at the top and middle. This theory says that extremists on both sides are more similar to each other than they are to moderates.

As a trans woman, the worst part about transition for me, so far, has been the horror of learning that most of the enemies of trans people are not extremists. It’s never pleasant when extremists show up to troll us anonymously or commit violent acts against us (I’ve personally been a victim of at least three physical assaults at their hands that were directly related to my being trans), but without the moderates who enable this, it would not be possible. Moderates enforce their oppressive agenda more subtly: splaining, tone policing, false equivalence, playing devil’s advocate, free speech fetishism, denial of our lived experience, etc..

Even worse, once the extremists have put the humanity of a marginalized group up for debate, our assertion that we are human becomes just one side of a “two-sided debate” in the eyes of moderates. And you can always depend on moderates to police us in any debate, telling us not to get angry, saying we’re being too emotional over the matter of whether we should be allowed in public, etc.. You can count on them to treat “the two sides” as being equivalent. Without moderates, the far right would have no real power.

Recently I learned that Esperanto-USA’s land congress would be held this year in Raleigh, North Carolina, and I found this to be a typical example of how the Esperanto movement makes no effort whatsoever to be accessible to marginalized people, preferring to pat itself on the back over its inherent righteousness and goodness for “la tuta homaro.” A “debate” over the exact same issue on Reddit originally led me to leave the UEA and Esperanto-USA. Still, I felt like I had to say something, and I don’t know why. Why allow the movement to occupy even more of my time as I’m worried about bigger things than constructed languages? But I thought that maybe I was the one being unreasonable, and maybe if I would just say something, they would immediately say “oh, we never thought about it that way!”

Instead I found myself once again being dismissed and tone-policed by a cisgender man, this time from North Carolina. As is almost always the case, if not always, the man who was dismissing me and tone-policing me claimed to be on my side. Despite my initial complaint pointing out that the pseudo-repeal of HB2 had no impact on trans people, and my follow-up showing that there was widespread consensus on this, he repeatedly insisted that HB2 had been repealed, as though a nominal repeal invalidates any practical complaint. When I said he could not possibly understand the situation of a trans person, he responded by telling me that I seriously underestimate the empathy of other people. The fact that this argument was happening at all shows, to me, that I was overestimating it by ever raising the issue to begin with.

At another point in the argument, he said that the fears of “both sides” were exaggerated. To me, it’s statements like this that are mainly responsible for our continued dehumanization. “Both sides” are not the least bit equivalent, and this false equivalence leads to our basic humanity becoming a legitimate “issue of political debate.” The fear of trans people being harassed in bathrooms is real and substantiated; trans people of color make up the vast majority of victims of hate crimes nationwide, and unlike “male sexual predators invading women’s restrooms,” many instances of violent crime against trans people in bathrooms have been reported:

Apart from these official reports, 1% of trans people reported being sexually assaulted in public restrooms in the 2015 U.S. Trangender Survey, which was taken before trans bathroom rights were in the news. 1% reported being physically assaulted and 12% reported being verbally harassed. Transphobia disproportionately affects people of color and disabled people. I doubt Raleigh is special in this regard.

The fear of “male sexual predators invading women’s restrooms” is scaremongering by so-called religious conservatives, a cynical way to get out the vote to elect the candidates they want, based on zero evidence, zero reports, nothing whatsoever except their hunger for power and the maintenance of their careers. Trans people in North Carolina, and elsewhere, are the prey of these psychopathic political predators.

But these politicians are never the ones who do the footwork of dismissing our concerns; they have no interest in our opinions. It’s always “moderates” who end up falsely equating them with us in order to pat themselves on the back for how reasonable and empathetic they are. And in doing this, they practically become the principal instrument in the maintenance of oppressive power dynamics. Their “supporting us” and “not being transphobic” is purely abstract, and its material consequence is the exact opposite of their alleged beliefs.

(Rachel edit: Changed the URLs to links and bulleted them to make it easier to read)

Kaza studo: Diskutoj pri riismo malkovras oftan paradokson pri soci-justeca diskurso

La fadeno en Lernu.net el 2015, “Duolingo will help with reform!!!!”, reagis kontraŭ neduumaj komencantoj, kiuj ne sciis kiun pronomon uzi, kaj mokis ilin pro ilia “reformemo.” Kvankam la mokantoj evidente dirus, ke temas pri afero gramatika anstataŭ kontraŭ neduumuloj, afiŝoj en la fadeno mem montras la malon almenaŭ por iuj esperantistoj:

“why would you need a third gender and not 3000 ? ”
(“kial oni bezonus trian sekson kaj ne 3000?”)
-uzanto jean-luc

“I just show that a neutral pronoun already exists in experanto. If some special snowflakes aren’t happy with that, I could not care less.”
(“mi nur montris ke neŭtra pronomo jam ekzistas en Esperanto. se iuj apartulaĉoj ne ŝatas tion, mi ne povus malpli zorgi pri ili.”)
-uzanto jean-luc denove

“Although I can only repeat that I morally support queer people’s rights, I find it utterly narcistic to come up to someone and say ‘Hi, I’m XY, please use for me the pronoun [insert invented 3rd person pronoun here]’.”
“Kvankam mi nur povas ripeti ke mi morale subtenas la rajtojn de kviraj homoj, laŭ mi estas tute narcisisme aliri iun kaj diri ‘Saluton, mi estas XY, bonvolu uzi por mi la pronomon [insertu inventitan triapersonan pronomon ĉi tie]’.”
-uzanto Kirilo81

“When I was a kid, there was a boy/girl who did not have private parts. He was considered a boy because he didn’t have a uterus or ovaries. The doctor classified him as such. It was really hard to figure out if he was a guy or a girl just by looking at him because of related hormone issues. He told people that he isn’t a he or a she. He told people that he was an it. If this person wants to be called a ri then I would be happy to accommodate him. In all other cases, I think it is easy to tell whether a person looks feminine or masculine.”
“Kiam mi estis infano, estis knabo/knabino kiu ne havis privatajn partojn. Oni konsideris lin knabo pro tio, ke li ne havis uteron aŭ ovariojn. La kuracisto klasigis lin tiel. Estis tre malfacile determini, ĉu li estas knabo aŭ knabino nur per rigardo de li, pro rilataj hormonaj problemoj. Li diris al oni ke li estas nek li nek ŝi. Li diris al oni ke li estis ĝi. Se tiu homo volus nomiĝi ri tiam mi feliĉe akomodus lin. En ĉiuj aliaj kazoj, laŭ mi estas facile determini ĉu homo aspektas ina aŭ vira.”
-uzanto Alkanadi

kaj tiel plu. Evidente tiuj homoj estas tute kontraŭ neduumuloj, kvankam ili negas tion por aspekti kvazaŭ “bonaj progresemuloj.” La uzanto jean-luc, ekzemple, opinias ke ĉiuj, kiuj ne volas nomiĝi li, ŝi, aŭ ĝi, estas “apartulaĉoj.” La uzanto Kirilo81 opinias, ke estas “narcisisme” voli neviran, neinan pronomon, kaj eĉ opinias, ke tio konsistigas “subtenon de la rajtoj de kviraj homoj”! Ĉu ne estas multe pli narcisisme opinii ke, kiel malkviro, oni rajtas determini kio konsistigas subtenon de kviraj homoj? Kaj la uzanto Alkanadi volas meti kondiĉojn pri kiu estas sufiĉe neduuma por meriti propran pronomon.

Tiuj estas nur tri ekzemploj el tre longa fadeno. Kaj ili montras oftan paradokson en soci-justeca diskurso: se oni volas aŭdi tre laŭte malamajn opiniojn pri iu ajn grupo, oni simple atentigu pli subtilan diskriminadon kontraŭ tiu grupo en iu ajn komunumo, industrio, fako, ktp.. Preskaŭ tuj aperos la malamantoj de tiu grupo por ĵeti siajn opiniojn en la diskuton, ofte samtempe asertante ke ili “ne malamas” tiun grupon.

Miaopinie, tiu paradokso ne estas tiom paradoksa. Kie fumo leviĝas, tie fajro troviĝas. Kuŝante sub la preskaŭ tute absurdaj argumentoj pri la “kontraŭfundamenteco” de la aldono de nova pronomo estas la antaŭsupozita ideo pri supereco de blankaj, cisgenraj, duumaj, aliseksemaj viroj, kaj la deziro, ĉu konscia aŭ ne, tenadi tiun ideon en la centro de la lingvo kaj kulturo. Tial oni devas raciecigi la konflikton inter sia volo esti “bona progresemulo” kaj sia nevolo pensi pri novaj ideoj aŭ ŝanĝi siajn sintenojn kaj agojn. Vortoj ja estas malmultekostaj, dum agoj estas karaj.

Ofte leviĝas kritikoj kontraŭ “politika ĝusteco” en ĉi tiaj diskutoj. Nu, fakte, eĉ aktivuloj por la rajtoj de almarĝenigitaj homoj ofte diras, ke politika ĝusteco havas difektojn: nome, politika ĝusteco centrigas ŝajnon kaj malcentrigas la realon. Sed ŝajno anstataŭ realo estas precize kio okazas, kiam kontraŭkviraj homoj pretendas ke ili ne estas kontraŭ kviroj, provante mem determini kio konsistigas subtenon de aliaj homoj. Bedaŭrinde, agnosko de la profunda aliseksemismo, cisseksismo, kaj seksa duumismo de la dominanta kulturo estas la ununura vojo antaŭen. Malprofundaj memproklamoj, kiel “Mi subtenas la kvirojn,” portos nin nenien.

La sorĉo de la Pastroj

Antaŭlonge loĝis Pastroj ĉe la supro de granda monteto, kaj ĉiu dependis de ilia sorĉo por vivi. Do ĉiutage la Arbohakistoj dehakis arbon. Poste la Lignohakistoj dishakis ĝin al lignopecoj, kaj la Tiristoj tiris ilin al la supro de la monteto. Tie la Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Samtempe, la Ĉasistoj serĉis manĝaĵojn. Poste la Preparistoj dispecigis la manĝaĵojn kaj preparis ilin por uzi, kaj la Tiristoj tiris ilin al la supro de la monteto. Tie la Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Dum tio okazis, la Kolektistoj serĉis spicojn. La Pulvorigistoj ŝanĝis la spicojn al pulvoro, kaj la Tiristoj tiris ĝin al la supro de la monteto. Tie la Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Iom antaŭ la sunosubiro, la Amasigistoj grimpis la monteton kaj amasigis la lignopecojn. La Pastroj diris, “Bone farite,” kaj ordonis al ili reveni kiam la suno subiros.

Kiam la suno subiris estis Fajro ĉe la supro de la monteto, kaj la Kuiristoj, kiuj dormis la tutan tagon, pasigis la tutan nokton kuirante. La Servistoj servis ĝin al ĉiuj kaj finfine la Purigistoj purigis la areon, por ke la manĝo povu okazi denove la sekvan vesperon.

La Pastroj ricevis la plej bonan manĝon el ĉiuj pro tio, ke ĉiuj sciis, ke sen la sorĉo de la Pastroj, la Fajro ne eblus. La Fajro estis ilia rekompenco de la Pastroj pro ilia laboro. Kial la Pastroj bezonis tiun laboron, ili ne sciis, sed ili tre feliĉis ricevi la Fajron rekompence. Ili amis la Pastrojn kaj esperis, ke ili iam servos ilin sufiĉe bone por mem aniĝi en la Pastraro.